* ( غَيْرَ مُحِلِّي الصَّيْدِ ) * حالست از ضمير لكم يعنى حلال كرده شده است براى شما بهيمهء انعام در حالتى كه حلال داننده نباشيد صيد را و صيد احتمال مصدر و مفعول هر دو دارد و نزد اخفش انتصاب آن باوفوا است به اينكه حال باشد از واو ضمير يعنى وفا كنيد بعقود در حالتى كه محل صيد نباشيد و اول اقرب است و قوله * ( وَأَنْتُمْ حُرُمٌ ) * حالست از ضمير مستكن در محلى و حرم جمع حرام است به معنى محرم يعنى حلال دانندهء آن نباشيد و حال آنكه شما محرم باشيد به حج يا عمره مراد آنست كه همه انعام بر شما حلالست مگر آنچه وحشى باشد و آن را صيد كنيد كه در حال احرام بر شما حرام است و اين جملهء اسميه در حالتى كه احرام گيرنده باشيد به حج يا عمره * ( إِنَّ اللَّه ) * بدرستى كه حق سبحانه و تعالى * ( يَحْكُمُ ) * حكم مىكند در حلال و حرام * ( ما يُرِيدُ ) * آنچه را كه خواهد از تحليل و تحريم و حكمت او تقاضاى آن كند كه مصلحت بندگان باشد از حضرت امير المؤمنين صلوات اللَّه و سلامه عليه روايتست كه حطم بن هندى كندى كه نام او شريح بن ضيعه بود و بسفاهت و جهالت و بيباكى و ناپاكى در عرب شهرتى تمام داشت به خدمت حضرت پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم آمد و گفت يا محمد صلَّى اللَّه عليه و آله امت را بچه چيز دعوت ميكنى حضرت رسالت ( ص ) فرمود به اينكه خداى را يكى دانند و مرا به رسالت تصديق كنند و بر اقامت صلاة و اداى زكات مواظبت نمايند حطم عليه ما عليه گفت كه آنچه فرمودى مستحسن و نيكو است اما مرا امنا باشند كه كارها بمشاورت ايشان بقطع رسانم بروم و اين سخنان را با ايشان در ميان نهم اگر دلپذير بود دين تو را قبول نمايم و حضرت پيش از آمدن او فرموده بود كه امروز كسى از ربيعه خواهد آمد كه به زبان شيطان سخن گويد كافر در آيد و قاهر بيرون رود و در روايتى آنست كه فرمود يدخل عليكم اليوم من يتكلم بلسان الشيطان يعنى امروز بر شما داخل شود كسى كه به زبان شيطان سخن گويد و هو قوله أَنْظِرْنِي إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ پس حطم با عدم قبول ايمان از نزد حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله بيرون رفت و شتران صدقه و آنچه يافت از مواشى مدينه غارت كرد و در سال ديگر كه حضرت رسول ( ص ) باصحابه بعمرهء قضا توجه فرموده بودند چون بتنعيم رسيدند آواز تلبيه حاج يمامه شنيدند چون حطم كندى را ديدند كه شتران بغارت برده را بقلادها آراسته برسم هديه بكعبه ميبرد خواستند كه جمعى را بر سر او فرستند و شتران را از او بستانند و به روايت اشهر و اصح صحابه خواستند كه جمعى را بر سر او فرستند و شتران را از او بستانند و ساير مواشى و رخوت او را غارت كنند حضرت فرمود كه او احرام گرفته و هدى را بتقليد گرفته اين عمل از شما لايق نباشد كه در حرم و ماه حرام متعرض او شويد و آتش نزاع و جدال را مشتعل سازيد ايشان